Typy wypadania włosów
I. Androgenowy, tzw. męski, (termin medyczny - alopecia androgenetica)
Jest najbardziej powszechnym, występuje w różnym stopniu praktycznie u wszystkich ludzi rasy białej, chociaż nasilenie jego jest różne u różnych osób i zależy od płci i predyspozycji genetycznych. Dokładny mechanizm tego typu wypadania włosów nie został jeszcze poznany. Wiadomo, że wywołuje go męski hormon, testosteron, który po przemianie
w dihydrotestosteron (DHT) atakuje cebulki włosów. W wyniku jego działania dochodzi do stopniowego zmniejszania się cebulek (mieszków) włosowych. Wytwarzanie włosa przez mieszki zostaje zaburzone. Faza anagenowa ulega skróceniu natomiast wydłuża się faza spoczynkowa, telogenowa. Włosy stają się coraz cieńsze, krótsze i słabiej wybarwione
aż przechodzą w meszkowe (baby hair) i w końcu zanikają tak jak mieszki włosowe.
Początki łysienia mogą wystąpić u mężczyzn już w wieku 17-19 lat, u kobiet zazwyczaj po 30 roku życia. Może się ktoś zdziwić, skąd męskie hormony płciowe u kobiet? Otóż produkują je jajniki i kora nadnerczy, tylko ich stężenie we krwi jest dużo mniejsze niż u mężczyzn.
Stąd też początki wypadania włosów u większości kobiet bywają prawie niedostrzegalne. Przyczynami znaczniejszego wypadania włosów u kobiet bywają choroby jajników i nadnerczy. Nasilone wypadanie włosów obserwuje się także w przypadku nadwagi i po menopauzie. Obraz łysienia u kobiet bywa przeważnie odmienny od męskiego. Dominuje postać rozlana, tj. przerzedzanie się włosów
na znacznym obszarze szczytu głowy. U mężczyzn włosy przerzedzają się najpierw
na czubku głowy i na szczytach skroni.
Wypadanie włosów u mężczyzn jest tak powszechne, że raczej mówi się o nim jako o naturalnym procesie fizjologicznym. Dla wielu, zwłaszcza młodszych mężczyzn, fakt ten jest jednak boleśnie przeżywany i niesłusznie bagatelizowany przez otoczenie i lekarzy.
Lek PILOXIDIL zawierający w swoim składzie minoksydyl (minoxidil) jest środkiem o bardzo dobrym stosunku skuteczności do bezpieczeństwa w leczeniu łysienia typu androgenowego
u kobiet i mężczyzn.
II. Plackowaty (termin medyczny - alopecia areata)
Jak sama nazwa wskazuje charkterystyczną cechę tego typu łysienia są owalne miejsca całkowicie pozbawione włosów. Najczęściej pojawiają się one na głowie, chociaż mogą występować też na twarzy (u mężczyzn) jak i na całym ciele. Stopień nasilenia choroby może być różny, od jedego placka aż do całkowitej utraty włosów. Włosy zwykle po jakimś czasie odrastają a nowe placki tworzą się w innych miejscach. Bywa, że w niektórych przypadkach może dojść do całkowitej utraty włosów (tzw. alopecia totalis). Czas trwania choroby też bywa różny. Bardzo często dochodzi do nawrotów schorzenia, czasami po wielu latach.
Łysienie plackowate występuje tak u kobiet jak i u mężczyzn, częściej u dzieci i ludzi młodych. Choroba dotyka ok. 1,7% populacji a na bieżąco cierpi na nią od 0,1 do 0,2% osób.
Dokładne przyczyny tego schorzenia nie są w pełni poznane, jednak wiadomo, że własny układ odpornościowy atakuje mieszki włosów. Przyczyną są pewne błędy zapisane w genach. Od ich kombinacji zależy prawdopodobnie skłonność i stopień nasilenia choroby. Przypuszcza się, że stres może być często czynnikiem początkującym chorobę. Osoby cierpiące na ten typ łysienia są zwykle zdrowe, chociaż częściej występują u nich alergie, bielactwo i choroby tarczycy.
Leczenie musi być prowadzone przez lekarza dermatologa i trwa zazwyczaj kilka miesięcy. Najczęściej stosuje się nastrzykiwanie skóry kortykosteroidami, kremy z antraliną, minoksydyl, naświetlania promieniami UV i in.
III. Całkowity (termin medyczny - alopecia totalis)
Zdarza się wyjątkowo. Włosy wypadają całkowicie nie tylko z głowy ale także z brwi i rzęs,
a w przypadku mężczyzn także z policzków i brody. Przyczyny nie są znane.
Wskazana wizyta u lekarza.
IV. Inne przyczyny
Telogen effluvium - pod tym tajemniczym terminem kryje się przejściowe, zwiększone wypadanie włosów. Ma ono ścisły związek z cyklem rozwojowym włosa. Włos w swoim życiu rośnie przez kilka lat i ten okres nazywa się fazą anagenową. Następnie przestaje rosnąć
i następuje faza przejściowa zwana katagenową trwająca kilka tygodni. Włos nie wypada od razu ale dopiero po kilku miesięcach i ten okres zwie się fazą telogenową. Zaburzenie cyklu powoduje, że więcej włosów niż zwykle przechodzi w fazę telogenową i wypada, w wyniku czego następuje przerzedzenie włosów na głowie, czasami znaczne. Tego typu wypadanie włosów tylko wyjątkowo prowadzi do trwałego wyłysienia. Zazwyczaj maksymalnie po ok. roku następuje powrót do normalnej gęstości fryzury, gdyż nie dochodzi zazwyczaj do trwałego uszkodzenia cebulek włosów.
Jakie czynniki powodują zaburzenie cyklu włosa? Są to np.: silny stres psychiczny, ciąża
i poród, poważna operacja, wysoka gorączka, infekcje, drastyczna dieta z szybkim spadkiem wagi ciała, niedoczynność tarczycy oraz inne zaburzenia związane z gospodarką hormonalną, zatrucia metalami ciężkimi (np. ołów, rtęć), stosowanie niektórych leków (przeciwnowotworowe, antykonwulsyjne, heparyna, witamina A).
Wypadanie włosów zaczyna się po 2 – 4 miesięcach od zadziałania czynnika stresowego.
W większości przypadków tego typu wypadania włosów specjalnie się nie leczy.
Zwykle kuracja sprowadza się do usunięcia lub złagodzenia czynnika stresogennego.
Czasem stosowana jest kuracja minoxidilem.
V. Łysienie spowodowane zniszczeniem mieszków włosowych.
Łysienie bliznowaciejące występuje w trakcie przebiegu chorób zapalnych prowadzących do zniszczenia mieszków włosa i skóry oraz tworzenia blizn. Zalicza się tu łysienie w wyniku takich chorób jak toczeń rumieniowaty, liszaj płaski, głębokie zakażenia skóry bakteryjne i grzybicze, gruźlica, sarkoidoza, kiła, HIV. Leczenie tej postaci łysienia jest skierowane na leczenie schorzeń podstawowych powodujących bliznowacenie skóry.
Zniszczenie mieszków włosowych może być także spowodowane przez zbyt częste
i agresywne zabiegi kosmetyczne oraz nieodpowiednie kosmetyki do włosów.
Również pociąganie włosów na tle nerwowym (trichotillomania) może doprowadzić
do ograniczonego łysienia w miejscu wyrywania włosów.
Zniszczenie mieszków włosowych powoduje trwałe wyłysienie.